-Kandaki yüksek kolesterol düzeyleri kalp krizi ve felçle bağlantılıdır. -Birçok durumda kan kolesterol düzeylerinin yükselmesi, beslenme ve yaşam tarzına bağlı olsa da genetik faktörlerden de kaynaklanıyor olabilir. -Kolesterol seviyesinin yükselmesi düşük tiroid fonksiyonlarının bir sonucu olabilir. -Yüksek kolesterol düzeylerini düşürmek için en önemli faktörler sağlıklı beslenme ve yaşam biçimidir. -Birçok kolesterol düşürücü ilacın, kalpten kaynaklanmayan ölümlerdeki artışla ilgisi vardır. -Kolesterol düşürücü ilaçlar toksik ve tehlikeli boyutlarda kanserojendir. -Toplam kolesterolün %20 oranı besinlerle alınır. Geri kalanı karaciğer tarafından oluşturulur. Diyet ile toplam kolesterol %10 düşer.
Hangi besinlerde kolesterol bulunur?
Yalnızca hayvansal kaynaklı besinler kolesterol içerirler. Özellikle hayvan etleri ve yumurta sarısı kolesterolden zengindir.
Ayrıca kırmızı et, kanatlı hayvan etleri, deniz ürünleri, süt ve süt ürünleri, tereyağ ve domuzyağı da kolesterol içerir. Hayvan etlerinde, yağlı ve yağsız kitle kolesterol içerir. Kalamar ve karidesin de kolesterol içerikleri yüksektir. Sos ve tereyağ ile terbiye edildiklerinde kolesterol içerikleri artar. Sebzeler, meyveler, kurubaklagiller, tahıllar, yağlı tohumlar ve susam kolesterol içermeyen besinlerdir. Hayvansal dokulardaki hücre zarlarından farklı olarak bitkisel hücre duvarında kolesterol bulunmaz, posa bulunur. Yağlı tohumlarda enerjinin %80-89’unu yağlar oluşturmakla birlikte kolesterol bulunmaz.
O halde neden sebze garnitürleri ve fırınlanmış tahıl ürünleri kolesterol içerir? Çünkü bunların bileşiminde yumurta sarısı, peynir, süt, kırmızı et, kanatlı hayvan etleri ve tereyağ kullanılmış olabilir. Örneğin, pastırma ile hazırlanmış yeşil sebzeler ile yumurta ve tereyağ ile yapılmış pandispanya kolesterol içerir.
Bunları biliyor musunuz? Neden kanola ve zeytinyağına olan ilgi daha fazladır?
Her iki yağ da tekli doymamış yağ asitlerinden zengin, doymuş yağ asitlerinden fakirdirler. Kan kolesterolünün düşürülmesinde tekli doymamış yağ asitleri çoklu doymamış yağ asitlerinden daha etkindir. Bununla birlikte bu bilgi total yağ alımının yanısıra kanola ve zeytinyağının arttırılması anlamına gelmez. Kanola ve zeytinyağı %100 yağ içerir ve 1 yemek kaşığı 120 kalori enerji verir. Yağların sağlıklı olarak kullanımı için toplam yağ tüketimi içinde tekli doymamış yağ asit içeriği yüksek olanların miktarının arttırılması önerilir.
Kolesterol enerji verir mi?
Bu sorunun yanıtı hayırdır. Kolesterol çoğu zaman terim olarak yağlarla karıştırılmasına karşın enerji vermez. Bu nedenle çok fazla kolesterol alımı şişmanlığa neden olmaz. Yağ, protein ve karbonhidratlardan farklı olarak
Haftada 2 gün ızgara, buğulama ya da fırın balık tüketin. -Günde 5 porsiyon sebze ve meyve tüketin. Yağlardan fakir ve lezzetli
Yulaf kepeği kan kolesterolünü
olmalarının yanında sebze ve meyveler
düşürür mü?
hem tokluk sağlar hem de yağlı Bir besin tek başına kolesterolü besinlerden uzaklaşmamızı sağlar. Elma düşüremez. Her ne kadar yulaf kepeği suda eriyen bir posa türü ve kolesterolü ve brüksel lahanası gibi bazı meyve ve sebzelerde bulunan suda çözünen posa düşürücü etkiye sahip olsa da toplam yağ alımı azaltılmadıkça kan kolesterolü kolesterol düşürücü etkiye sahiptir. -Tahıllara başvurun. düşmez. Çözünebilir posayı pişmiş kurubir kısmını baklagiller, bir kase karbonhidrattan yulaf ezmesi veya zengin besinlerden yulaf kepeğinden yakarşılarsanız yağ pılmış ürünleri öğünalımını azaltmış lerinizde tüketerek olursunuz. Yulaf gibi sağlayabilirsiniz tahıllar çözünür posa da içerirler.
Kan kolesterolünün Günlük enerjinin
düşürülmesinde
Fotoğrafı büyük boyutta açtekli doymamış
yağ asitleri çoklu
doymamış yağ
asitlerinden daha
Diyette toplam yağı azaltmak
-Haftada 2 gün
etkindir.
için ne yapalım?
kurubaklagil tüketmeye özen gösterin. -Yağların hangi kaynaktan geldiğini -Süt ve süt ürünlerinin az yağlı ve yağsız öğrenin. olanlarını tercih edin. -Yediğiniz tüm besinleri dikkate alın. -Yemeklerinizde sıvı yağ kullanın. Çok fazla yağ içermeyen sağlıklı bir diyeti sebze ve meyveler, tahıllar, yağsız -Hazır besinlerden düşük yağlı olanları tercih edin. kırmızı et, derisiz kanatlı hayvan etleri, -Ara öğün tüketimi yararlı bir balık ve düşük yağlı besinler tüketerek alışkanlıktır. Ancak tükettiğiniz yağ oluşturabilirsiniz. miktarını takip edin. -Hayvanın sırt bölgesinden alınan -Yemek pişirirken kullandığınız yağ ve görünür yağı ayrılabilen etler miktarına dikkat edin. Besinleri daha az yağlıdır. Etler yağsız et diye kızartmak veya kavurmak yerine; ifade edilseler bile hem yağ hem de haşlama, ızgara, fırında veya buharda kolesterol içerirler. Az yağlı ya da yağ pişirme yöntemlerinden biri ile pişirin. dokusu ayrılan etler de -Porsiyon ölçülerinizi kontrol kolesterol içerirler. -Öğünlerinizde balığa edin. Günde 90-120 gram kırmızı et veya kanatlı hayvan etleri daha çok yer verin. veya balık tüketmek, besin öğesi gereksinimlerimizi karşılamak için yeterlidir. Kırmızı eti haftada bir gün tüketin. Beyaz eti hergün tüketebilirsiniz.
kolesterol vücutta parçalanamadığı için enerjiye dönüştürülemez.