Karadeniz’in Yöresel Tatlısı: Pepeçura

meyve olan kokulu üzüm gerçekten çok Doğu Karadeniz’e özgü nefis bir hoş bir görüntüye sahip. Tüm dünyada muhallebidir pepeçura… Kara üzüm İsabella olarak bilinen bu üzüm türüne ve mısır ununun bir araya gelerek bize Karadeniz’de halk sunduğu eşsiz bir yöresel tattır. Sadece Pepeçura, şerbetli arasında kokulu üzüm ya da kara üzüm bu bölgede yetişen denir. Bu üzümden hoş kokulu, kalın yapılan muhallebinin kabuklu üzümlerden rengi, üzüme ve içine yapılan rengi ve kokusu katılan su miktarına büyüleyici olan bu göre değişir. Bazen tatlı, şerbetli ve ağır eflatunla mor arası bir tatlıları sevmeyenler renkte olan tatlı bazen de bordo olur için çok hafif ve çok leziz bir ama rengi ne olursa olsun her daim tercihtir. Pepeçura’nın ana maddesi, afiyetle yenir. Karadenizliler için çok tanıdık bir

ve ağır tatlıları

Fotoğrafı büyük boyutta aç

sevmeyenler için

Fotoğrafı büyük boyutta aç

çok hafif ve leziz

Fotoğrafı büyük boyutta aç

bir tatlıdır.

Fotoğrafı büyük boyutta aç

Pepeçura yapımında üzüm büyük rol oynar. Rize’de yetişen, siyah ve çok özel kokusu olan kara üzüm Ağustos’un ikinci yarısında olgunlaşır ve toplanmaya başlar. Rizeliler üzümü toplar, suyunu sıkar ve süzerler. Elde edilen şıradan kimileri pekmez yapar, kimileri ise pepeçura… Üzüm suyuna mısır unu katılarak muhallebi kıvamına gelinceye kadar kaynatılmasıyla yapılan pepeçuraya isteğe göre darı ya da buğday konulabilir. Aslında şekersiz yapılır ama isteyenler şeker de ekleyebilir. Kıvamını bulan karışım ocaktan alınıp soğutulduktan sonra tüketilir. Tercihe göre topraktan güvece ya da tahtadan büyükçe bir tabağa dökülür. Serin bir yerde, yüzünde küf tabakası oluşuncaya kadar, yaklaşık üç gün bekletilir. Küf alındığında pepeçura hazırdır. Rengi bordoya döner, kıvamı koyulaşır, tadı ise çileği çağrıştırır.

Fotoğrafı büyük boyutta aç

Karadeniz sofralarını süsleyen bu enfes tatlı aynı zamanda çokta faydalıdır. Pepeçuranın faydası hammaddesi olan üzümden gelir. Doğu Karadeniz’in kıyı şeridinde yer alan Rize, sahip olduğu iklim özellikleri dolayısıyla üzüm çeşitlerinden sadece kokulu üzüm yetiştirmeye müsaittir. Bu hoş kokulu meyvenin beslenme ve insan sağlığı bakımından önemi ise şöyledir:

Üzüm yüksek şeker içeriği dolayısıyla kalori değeri fazla olan bir besin maddesidir.

Bazı karaciğer hastalıkları ve kansızlığın tedavisinde de etkili olan üzüm içerdiği meyve asitleri ve lifli yapısından dolayı mideye zarar vermeden böbrek ve bağırsak sisteminin çalışmasını düzenler, kanın temizlenmesine yardımcı olur.

Nemli bölgelerde yetişen ve renkli olan üzümlerin kabuk kısımlarında bol miktarda antioksidan olarak görev yapan resveratrol maddesi sentezlenmektedir ve ilimizde yetişen kokulu üzümde de bol miktarda bu maddeden bulunmaktadır. Bu maddenin kabukta olması sayesinde nemli bölgelerde yetişen üzüm çeşitlerinin mantari hastalıklara karşı dayanıklılık sağladığı tespit edilmiştir.

Ayrıca bağışıklılık sistemini kuvvetlendirici, magnezyum iş verimliliğini artırıcı, yağları eritici, bağırsak metabolizmasını hızlandırıcı, alerji ve kireçlenmelerde iltihabı engelleyici etkileri de vardır.

Pepeçura lezzetiyle, görüntüsüyle ve saymakla bitiremediğimiz faydalarıyla Karadeniz soflarını süslemeye devam edecek geleneksel bir lezzettir. Daha önce bu lezzeti tatmayanlar varsa bu yazıdan sonra denemeye karar verirler belki?