Çocukluğumuzun en gizemli aletleriydi teleskoplar. Çoğu zaman televizyonda görürdük teknik yapısıyla tam bir muamma, fiyatlarıyla da tam bir rüyaydı. Almak bir dert yapmak ise başka bir dertdi. Tabi o zamanlar internet yaygın değildi bugünler gibi. Nedir? Ne değildir? Nasıl yaplır? Fikir sahibi olmak bile çok zordu her açıdan. Sağdan soldan elime geçen irili ufaklı merceklere gözüm gibi bakar, fizik derslerinde öğrendiğim optik konusunu beynimde harmanlar harmanlar ayda bulunan insan boyutundaki bir taşı net bir şekilde görebilmek için nasıl bir düzeneğe ihtiyacım olduğunu düşünürdüm sürekli. Tabi bu arzu gün geldi meyvesini verdi. Dayımın İstanbul’ dan gönderdiği “Bilim ve Teknik” dergisinin 80’li yıllarda yayınlanan bir sayısı ciddi manada ışık tuttu denemelerime. Neydi optik derslerinde öğrendiğimden daha fazlası peki? O dergi elime geçene kadar gözlüklere işime yarar bir materyal olarak bakmıyordum.
Nedeni açık, odak uzaklıkları fazla olduğundan dikkatimi çekmemişlerdi hiçbir zaman. O dergide bir gözlük camının odak noktasının nasıl bulunacağını öğrendim. Zaten o güne kadar çektiğim en büyük sıkıntı objektif sıkıntısıydı. Odak noktası büyük olan bir gözlük camı amatör anlamda iyi bir objektif olabilirdi. Odak noktası hesaplaması şu şekilde yapabiliriz: “Odak uzaklığı=1/Gözlük numarası”. Mesela elinizde+0.75 numara bir gözlük camı var. 1/0.75=1.3333. Yani 133 cm. Bir düzlemde böyle bir gözlük camının arkasına büyüteç görevi görecek bir mercek koyarsanız amatör bir teleskop yapmış olursunuz. İnanın umduğunuzdan daha fazlasını verir size bu teleskop. Büyütme oranını istediğiniz kadar arttırabilirsiniz ama görüntünüzün kalitesi büyüdükçe düşer, çünkü içeri giren ışık miktarı objektifiniz küçük olduğundan az. Büyütme arttıkça tıpkı televizyonunuzun kontrast ayarını azaltmışsınız gibi bir görüntü elde edersiniz.
Fotoğrafı büyük boyutta açPeki olay bundan mı ibaret? Tabii ki çok daha fazlası var ama bundan ötesi masraflı biraz. Mesela fazla ışık toplamak için büyük bir aynaya ya da büyük bir merceğe ihtiyacınız var. Bunların fiyatı iş sadece hobi ise biraz pahalı. Yapmak ucuz ama meşakkatli. Youtube’ de mercek ya da ayna yapmakla alakalı birçok video var. Zahmetli bir iş olduğunu anlayacaksınız izleyince.
İleriye dönük ise oldukça büyük bir ayna yapımı, teleskopa “goto” özelliği katacak elektronik ekipmanı ve bilgisayar yazılımı kısmını yapmayı planlıyorum. Bilgisayar kısmında teleskopun stellarium açık kod yazılımı ile entegre şekilde çalışmasını planlıyorum. Stellarium’u acilen bilgisayarınıza indirmenizi tavsiye ediyorum. Bu program bilgisayarınıza sanal bir teleskop kurar. Bu sayede gerçek zamanlı olarak gökyüzünün animasyonunu izlersiniz. Zaman ve yer bilgileini doğru girerseniz ekranda gördüğünüz ile kafanızı kaldırınca gökyüzünde gördükleriniz arasında fark yok gibidir. Tabi bulutlar hariç. Bu programda gök cisimleri simüle edilmiştir sadece.
