Genelde alınan kalori miktarı harcanandan daha fazla olduğu müddetçe şişmanlık gelişir. Evet şişmanlık artık bir hastalık olarak kabul görmektedir.
1. Şeker metabolizma bozukluğu; şişman kişilerin 1/3 ünde görülür. 2. Yağ metabolizma bozukluğu 3. Tansiyon yüksekliği mevcuttur.
1. ŞEKER METABOLİZMA BOZUKLUĞU A. İnsülin rezistansında artma.
Batın çevresinde oturan yağlar, gereğinden fazla ancak etkisiz insülin artışına neden olurlar. Bu etkisiz insülin artışında insülin rezistansından bahsedilir. Kan şeker kullanımı üzerine etkisiz olan insülin artışı ölçülebilir olup fazlalığının damar sertliği ve hipertansiyon/tansiyon yüksekliği yapıcı özellikleri vardır.
B. Glikoz tolerans bozukluğu.
Açlık kan şeker seviyesinde normal gibi görülse de artma vardır. Açlık kan şeker seviyesi normal de 100 mg nin altında olup 100-126 mg arasında şeker metabolizma bozukluğu var demektir. Aşikâr şeker hastalığı gibi kabul edilmelidir. Yakılamadığı veya kullanılamadığı için yüksek bulunan şeker ve ara ürünleri hücre ve damar yüzeyinde birikerek o organda fonksiyon bozukluğuna yol açar. Açlık kan şeker seviyesi 126 mg nin üzerinde olması halinde aşikâr şeker hastalığından bahsedilir.
2.YAĞ METABOLİZMA BOZUKLUĞU
Kan yağ tablosunda bozukluk görülür. HDL-iyi kolesterol seviyesinde düşme, LDL-kötü kolesterol seviyesinde ve trigliserid düzeyinde artma olur. Şeker ve yağ metabolizmasındaki bozukluklar; şeker hastalığı veya açlık kan şekerinin 100mg den yüksek olması (şeker toleransında bozulma, gizli şeker anlamına gelir) ve kan yağlarındaki artış birbirini tetikleyen fasit bir daire oluşturur.
3. TANSİYONDA YÜKSELME
İnsülinin etkisiz artışı ve şekerdeki kullanım bozuklukları ile sinir sistemi (sempatik sistem) ve hormonal sistem üzerine olan olumsuz etkileşimle; tansiyonda yükselme yaparlar. Bu hastalıklar yoluyla veya doğrudan endotel disfonksiyonu ve pıhtılaşma faktörleri üzerine yaptığı olumsuz etki ile çeşitli organlarda damar tıkanıklıklarına neden olabilir.
Bu yüzden günümüzde şişmanlık; yüksek tansiyona, kan yağları yüksekliğine ve şeker metabolizma bozukluğuna neden olan bir hastalık olarak kabul görmektedir.
Bu artış; şeker hastalığına, yağ metabolizmasının bozulmasına ve tansiyon yüksekliğine yataklık eder.
1. Göbek tipi şişmanlık, erkekte 94 cm, Başlangıçta kan şeker seviyelerindeki kadında 80 cm ve üzeri oluşu, düşme ile açlık krizlerine/gizli şeker 2. Kan basıncı tansiyonun 130/85 ve neden olurken daha sonraları açlık kan üzeri oluşu şeker seviyelerinde yükselme başlar. 3. 150mg ve üzeri trigliserid yüksekliği, Alınan ve kullanılması gerekli şekerin iyi ve yeterli yakılamamasına bağlı şeker 4. erkekte 40ml, kadında 50ml nın altında HDL düşüklüğü 5. 100 mg üzeri artıkları damarda birikmeye başlar. Yağ kan şeker yüksekliği. Bu 5 özellikten metabolizmasında bozulma ile yağların en az 3 ü varsa metabolik sendromdan yakılamamasına bağlı olarak kötü bahsedilir. kolesterolde artma, kötü kolesterolu damardan uzaklaştıracak iyi kolesterol Türkiye’de yapılan çalışmalara göre düzeylerinde azalma olur. Artan kötü metabolik sendrom görülme oranı kolesterol damar çeperinde oturmaya 20-30 yaş arası % 10 iken yaşla başlar. Damarların anatomik yapı ve fonksiyonlarındaki gerileme ile tansiyon birlikte artmakta 60-70 yaş arasındaki erkeklerde yüksekliği de %61, kadınlarda devreye girdiğinde
Şişmanlık;artan
Fotoğrafı büyük boyutta aç%75 oranına ‘metabolik çıkmaktadır. sendrom’ dediğimiz hastalık tablosu
kötü kolestrolün
damar çepelerinde
Metabolik tamamlanmış olur.
oturmasına neden olur.
sendrom Bu da sonuç olarak varlığında kalp koroner arter hasdamar hastalığından ölüm oranı 3.5 talığına neden olur. misli artmaktadır. Gittikçe büyüyen ağaca benzeyen bu hastalık yüksek
Metabolik Sendrom dediğimiz
risk grubuna girer ve 10 sene içinde
hastalık tablosunu yapan 5 özellik
kalp-damar hastalıklarından ölüm %20
vardır.
olarak verilmiştir.