Rize Tarihi’ne Yolculuk

İstiklal İlk Mektebi, Rize şehir merkezini tepeden gören yüksek bir noktada bulunuyordu. Mektebin avlusundan Rize’nin muhteşem manzarası seyredilebiliyordu. 1930 yılında çekilen bu fotoğrafta mektebin avlusunda beden eğitimi dersi yapan öğrenciler görülmektedir.

Kim bu yakışıklılar? Bu fotoğraf 20 Mayıs 1950 tarihinde TBMM’nin açılışında çekilmiştir. Fotoğrafta Rize Milletvekilleri Mehmet Mete, Zeki Rıza Sporel, Kemal Balta, Osman Kavrakoğlu ve Ahmet Morgül, Rize Valisi Hıfzı Tüz ile birlikte görülmektedir. Fenerbahçe’nin ilk futbolcusu ve başkanlarından Zeki Rıza Sporel’in milletvekili adaylık sürecine kadar Rize ile yakın ilişkisi yoktu. Aday olmasında Osman Kavrakoğlu baş rolü oynamıştır. Kavrakoğlu bir mitingde Zeki Rıza Sporel’i Rizeliler’e şöyle tanıtmıştır: “Habu gördüğünüz adam varya haburdan topa bir vursa İstanbul’a kadar gönderur” demiştir. Rize Milletvekili Kemal Balta, Rize’ye hizmetlerinin yanı sıra yaptığı akademik çalışmalar ve yayınladığı eserlerle de tanınmaktadır. Mehmet Mete, Atatürk’ün Rize ziyaretine canlı tanıklık ederek hatıralarını kaleme almış, o günleri genç kuşaklara aktarmıştır. Eğitimci Ahmet Morgül, yetiştirdiği başarılı öğrencilerle Rize’ye büyük katkıda bulunmuştur.

1922 yılında çekilen bu fotoğrafta Rize Limanı, Rize Belediyesi’nin eski binası ve Hükümet Konağı’nı çevresi görülmektedir. Dönemin şehir merkezinde yapıların dağlarda oya gibi dizilişi ve denizle uyumu bir güzellik olarak ilk bakışta göze çarpmaktadır.