Doğu Karadeniz’de Rize başta olmak üzere Trabzon, Artvin, Giresun ile Ordu’da 767 bin dekar alanda yaklaşık 204 bin üretici çay tarımı yapıyor. Bu üreticilerce son yıllarda üretilen yaş çay miktarı yılda 1 milyon ile 1 milyon 200 bin ton arasında değişiyor. Bu yaş çaylardan da yılda 200 ile 220 bin ton arasında kuru çay elde ediliyor.
Genellikle Mayıs ayı sonlarında başlayıp Ekim ayı sonunda tamamlanan çay hasadından elde edilen yaş çay, bölgedeki Çaykur’un 47 çay işleme fabrikası ile özel sektörün 160 çay işleme fabrikasında işleniyor. Ancak yeşil çayın bahçeden toplanıp fabrikada işlenerek tüketiciye ulaştırılmasına kadar geçen süreçte, çay çiftçisinin büyük emek harcaması gerekiyor. Çay bahçesinde üreticilerce makasla hasat edilen yaş çay, daha sonra kamyonlara yüklenerek çay alım yerlerine götürülüyor. Burada eksperlerce işlenmeye uygun olup olmadığı kontrol edilen çay, ardından tartılarak üreticiden satın alınıyor.
Fabrikadaki ilk işlem: Yeşil çay, 9 saatte Soldurma siyaha dönüşüyor
Çay alım yerinden yine kamyonlar ile Fabrikada daha sonra fermantasyon çay fabrikalarına taşınan yaş çay, burada bölümüne alınan yaş çay, burada yüzde ilk işlem olan soldurma ünitesine 90 civarında nem oranı ve 30-35 derece alınıyor. Soldurma, yaş sıcaklıkta hava basıncı çayda bulunan yüzde ile fermente ediliyor.
Doğu Karadeniz’in
70-80 oranındaki Çay bu aşamada 5 ilinde, 767 bin dekar mayalanma ile tat, suyun yüzde 50-55’e düşürülmesi işlemidir. burukluk, koku gibi özelliklerini kazanıyor.
Çay yaprağındaki Yaklaşık 45 dakika bu suyun buharlaşması bölümde kalan çay, ve yaprağın soluk ve cansız bir hale gelmesi amacıyla 6 saat civarında bu ünitede kalan yaş sıcaklıkta fırınlanan yaş çayda, soldurma işlemi çayda, fermantasyon sonucunda yaprakların sırasında verilen nem, hücre öz suları daha yoğun hale geliyor ve yapraklar kıvırma işlemi için uygun elastiki hale geliyor.
geri alınıyor ve kuru hale getiriliyor. Nem fırınlama işlemi sonunda yüzde 2-4 civarına düşer. Yaklaşık yarım saat fırında kalan çay, tam olarak siyah halini bu bölümde alıyor. Fabrikaya yeşil halde gelen yaş çay, yaklaşık 9 saat süren işlemler sonrası siyah rengi alıyor.
Fırınlardan çıkan siyah renkli çay ise liflerinin alınması için fabrikadaki lif alıcılardan geçirildikten sonra tasnif bölümüne götürülüyor. Burada eleklendikten sonra kırıcılardan geçirilip kalınlığına göre numaralandırılarak çuvallara dolduruluyor. Çay, ardından da paketleme fabrikalarına paketlenerek, piyasaya sunuluyor.
Bardağa ulaşmadan önce birçok işlemden daha geçmesi gereken yaş çay, soldurma işlemi sonrası ise iki aşamalı kıvırma ünitesine gönderiliyor. Burada ilk aşamada yaklaşık 45 dakika işlenerek yapraklarının parçalanması ve hücrelere ayrılması sağlanan yaş çaya ardından yaklaşık 40 dakika rotervan işlemi uygulanıyor. Yaprağında öz suyunun çıkartılması sağlanan yeşil renkteki yaş çay, daha sonra bakır rengini alıyor.
hem de dünya pazarlarına sunumunda Türk çayını alternatifi olmayan bir içecek haline getirmek olduğunu’’ vurgulayarak, “Ülkemizde sudan sonra en çok içilen, sağlık yönünden bilimsel olarak yararları kanıtlanan organik Türk çayını bir marka olarak dünyaya tanıtmak hepimizin ortak gayesidir.
Bu içerik Rizeliler Dergisi'nin Sayı 2 · Aralık 2011 · s. 30 sayfasında yayımlanmıştır. Metin dergi baskısından aktarılmıştır; özgün sayfa düzeni için sayının PDF'ine bakabilirsiniz.
Fotoğrafı büyük boyutta aç
Fotoğrafı büyük boyutta aç