Hat Sanatı

Müslüman toplumlarda güzel yazı yazma sanatları içinde büyük öneme sahip olan hattatçılık, Türk kültüründe Osmanlı geleneğinin devamı niteliğindedir. Dünya kültür ve medeniyetlerinde Osmanlı sanatının sahip olduğu yerin her geçen gün daha da anlaşılmasıyla birlikte, o kültürden gelen sanat dalları büyük önem kazanmıştır. Bu sanat dallarından biri olan Hattatçılık, Osmanlıyla birlikte büyük gelişmeler göstermiştir. İslam Dünyası hattatçılıkta çok ileri gitmiştir. Sanat eseri olacak değerde pek çok eser verilmiş, çok değerli ustalar yetiştirilmiş, sanatın devamında sağlam temeller üzerinde başarıyla ilerlenmiştir. Bu sayımızda kültürümüzde bu kadar büyük öneme sahip olan Hattatçılık sanatı üzerinde durmak, nasıl yazılır, ustaları nasıl yetişir, nasıl paha biçilemez eserler verilir hep beraber görelim istedik.

Bu sanat Arap harflerinin 6. yüzyıl ve 10. yüzyıl arasında geçirdiği bir gelişme döneminden sonra ortaya çıkmıştır. Hat, Arapça’da çizgi demektir. Türkler, Müslüman olduktan ve Arap alfabesini benimsedikten sonra uzun bir süre hat sanatına herhangi bir katkıda bulunmamışlardır. Hat sanatıyla, Anadolu’ya geldikten sonra ilgilenmeye başlamışlar ve bu alanda en parlak dönemlerini de Osmanlılar zamanında yaşamışlardır. Son Abbasi Halifesi Mustasım Billah’ın kölesi olduğu söylenen Yakut-ı Mustasımi’ye gelinceye kadar kalemin ağzı düz kesilirmiş. Yakut eğri keserek tahrif-i kalemini icat etmiştir. Bu basit görünen buluşu ile yazı sanatını ileri bir aşamaya geçirip, yazının yeni dünyasını bulmayı başarmıştır.

Yakut-ı Mustasımi’nin Anadolu’daki etkisi 13. yüzyıl ortalarından başlayıp 15. yüzyıl ortalarına kadar sürmüştür. Bu yüzyılda yetişen Şeyh Hamdullah, Yakut-ı Mustasımi’nin koyduğu kurallarda bazı değişiklikler yaparak Arap yazısına daha sıcak daha yumuşak bir görünüm kazandırmıştır.

Türk hat sanatının kurucusu sayılan Şeyh Hamdullah’ın üslup ve anlayışı 17. yüzyıla kadar sürmüştür. Arap yazısına estetik bakımdan en olgun biçimini Hafız Osman kazandırmıştır. Bu tarihten sonra yetişen hattatların hepsi Hafız Osman’ı izlemişlerdir.

Osmanlı döneminde bu sanatla uğraşan sanatçılar oldukça meşakkatli ve sabır gerektiren bir eğitimden geçmekteydiler. Hattatların elleri ve parmakları güçlensin diye önce okçuluk yapmaları sağlanırdı. Bu nedenle de pek celi sülüs hattını meşk etti. İstanbul’daki çok ünlü hattat aynı zamanda usta birer Türk İslam Sanatları hakkındaki eserleri incelemesi ve araştırması, sanat okçu olmuşlardır. Hatta Osmanlı’da zevki ve ufkunun çoğu zaman bu iki genişlemesinde müessese birlikte çavesile oldu. Bugüne lışmışlardır. Türk hat kadar yaklaşık 200 sanatı 19. yüzyıl ve 20. kişisel ve karma yüzyıl başlarına kadar sergiye katıldı. parlaklığını sürdürdü

Müslüman

Fotoğrafı büyük boyutta aç

toplumlarda güzel

yazı yazma sanatları

içinde büyük

Fotoğrafı büyük boyutta aç

Yurt içi ve yurt ama 1928’de Arap dışında birçok özel alfabesinden Latin koleksiyonlarda alfabesine geçilince ve müzelerde hat yaygın bir sanat olmaktan çıkıp yalnızca birçok kişi adına belirli eğitim kurumtuğra yazdı. Yaprak larında öğretilen geleüzerine yazılan neksel bir sanat duruhat sanatını ve muna gelmiştir. Güzerendut yazısı diye tabir edilen nümüzde sanat önemini korumakla altın yazı çeşidini geliştirdi. Klasik birlikte Usta sayısı her geçen gün sanatlar alanında hizmet eden bir azalmaktadır. vakfın kurucu başkanıdır. Klasik sanatlarımız adına yapılan akademik Sanatın nadir ustalarından olan eğitimlerin geliştirilmesinde ve yöremizden yetişmiş sanatçılardan uygulamasında katkısı oldu. Kendisi biri de Hattat Ahmet Zeki Yavaş’tır. Klasik sanatlarımızı konu alan Kendisi 1966 Yılında Rize Güneysu’da birçok koleksiyon ve proje çalışması doğmuştur. Merhum hattat Hamit Aytaç’tan bir müddet nesih hattını meşk yapmaktadır. Yine bu alanda albüm, makale ve kitaplar yayınlarını etti. Hattat Osman Özçay’dan sülüs ve sürdürmektedir. Klasik sanatlarımıza konu olan çiçek türlerinin ortaya çıkarılmasıyla başlayan fotoğraf serüveni fotoğraf tutkusu ile birleşerek başta Türkiye florasındaki endemik çiçekler olmak üzere farklı zaman ve mekanlarda fotoğraf çekimleriyle devam etmektedir. Bu alanda yayınlanan kitap, dergi ve albümlerde fotoğrafları yayınlanmaktadır.

öneme sahip olan

hattatçılık, Türk

Fotoğrafı büyük boyutta aç

kültüründe Osmanlı levhaları olup,

geleneğinin devamı

niteliğindedir.