Petranlılar, ihtiyaçları sonucunda, bundan 150 yıl önce, bugünkü snowboarda benzeyen tahtadan bir alet icad ettiler. Bu alete “ÜZME” adını verdiler.
Coğrafi şartlar tarih boyunca insanoğlunun hayatını daima şekillendirdi. Nice imkansızlıklar yepyeni icatlara sebep oldu. Birçok icat umutsuzlukların eşiğinde ortaya çıktı. Bu buluşlardan birisi de bundan yaklaşık 150 yıl önce Rize’nin İkizdere İlçesine bağlı Petran köyünde ortaya çıktı. Petran düz yer demek; ama Doğu Karadeniz Bölgesinin düzünü siz düşünün köy etrafını çevreleyen tepelerle kaplı. Bu coğrafi olumsuzluk ulaşımın imkansızlaştırırken ayrıca, çoğu zaman elektrik kesintileri gibi birçok dezavantajı beraberinde getiriyor.
Üzme…
Tüm bunlara rağmen Petran köylüleri coğrafi olumsuzlukları avantaja çevirmeyi başaranlardan… Petranlılar ihtiyaçları sonucunda bundan 150 yıl önce bugünkü snowboarda benzeyen tahtandan bir alet icat ettiler. Bu alete ise “ÜZME” adını verdiler.
Fotoğrafı büyük boyutta açÜzme yüzmek kelimesinden geliyor. Köylüler bu alet ile karın üstünde adeta sörf yaparken bir yandan doğayla bir yandan da birbirleriyle yarışıyorlardı. Zamanla hemen hemen her evde üzme tahtası kendini göstermeye başladı. Üzme, genellikle erkekler tarafından kullanılıyordu; kadınların eteklerinin olması dezavantaj oluşturuyordu.
Uzun yıllar yöresel olarak kullanılan bu icat, 2005 yılından sonra adını dünyaya lazboard olarak duyurdu. Dünyaca ünlü İsviçreli snowboard kayak şampiyonu Ueli Kestenholz’un heliski yapmak için 2005 yılının kışında yapmış olduğu ziyaret esnasında üzme ile tanışıp onu dünyaya tanıtması yöresel bir icadın dünyada ses getirmesinin sağladı.
Red Bull Lazboard isimli dünyaca ünlü snowboardcular ile lazboardcuların mücadele ettiği benzersiz bir yarış düzenlendi. Kar kalınlığının yer yer 3 metreyi bulduğu, yolların kapandığı Petran Köyü’nde tüm olumsuzluklara rağmen gerçekleştirilen bu yarışta profesyonel snowboardcular lazboardculara karşı oldukça zorlandılar. Kıyasıya mücadelenin sonucunda lazboardcular, snowboardculara karşı üstünlüklerini kanıtladılar.
Lazboard ne kadar hızlı ?
Üzme ayakta kullanılabiliyor. Ayaklar tahtanın üzerindeki kollar arasına arka arkaya konuyor. Snowboardcular gibi ayakları bağlı olmadığı için takla atılamıyor. Sporcu bir eliyle tahtanın önüne bağlanmış ipi, diğer eliyle de değneği tutuyor. Değnek denge için dönemeçlerde kullanılıyor.
Fotoğrafı büyük boyutta açFren yapmak için ise elinizle ipi çekmeniz gerekli. İyi bir yarışmacı üzmeyle azami 130 kilometre hız yapabiliyor. Köylülerden bazısı bir haftada usta olursun derken kimisi ise önce buraların suyunu içeceksin, toprağın kokusunu içine çekeceksin ondan sonra diyor.
Üzme yapabilmek için kar, yumuşak ve toz hâlinde olmalı. Eğer kar ıslak olursa yapılması mümkün değil. Aralık, ocak ve şubat ayları bu spor için en uygun dönemler. Köyde teleferik olmadığı için yıllardır tepelere tırmanarak çıkılıyor.
Lazboard mu Snowboard mu?
22 Şubat 2008’de Rize’nin Petran Köyü’nde Red Bull’un sponsorluğunda
Peki lazboard tahtası nasıl yapılıyor?
Üzme tahtası ya da diğer adıyla lazboard, çam ve gürgen ağaçlarının karışımından yapılıyor. Tahta, budaksız ağaçlardan elde ediliyor. Belirli bir süre kurulmaya bırakılan üzmenin üzerine daha sonra dört kalın kol, iki de pervaz çakılıyor. Ön kola ip bağlanıyor.
Lazboard ise kar üstünde 90 cm boyunda bir değnekle beraber kullanılıyor. İyi kayabilmesi ve sürtünmeyi azalması amacıyla tahtanın altına çok özel kayganlaştırıcı yağlar sürülüyor. Üzmenin baş tarafına ortalama 30 cm civarında eğim veriliyor. Üzme kişinin Özelliklerine göre imal ediliyor (boyu, kilosu,vb..).